Strona główna
Artykuły
Biuletyn "Głoście Ewangelię"
Dom Formacji Misyjnej
Historia
Informacja
Kronika misyjna
Misjonarze diecezjalni
Misjonarze zakonni i świeccy
Misjonarze męczennicy
Księża tarnowscy na Wschodzie
Animacja i formacja misyjna
Szpital w Bagandou
Kleryckie Ognisko Misyjne
Kolędnicy misyjni
Wspomnienie o ks. Janie Czubie
Ofiarność i pomoc dla misji
Mungo Maboko

ks. Józef Piszczek

Wielka Misja Oyo dzielona na drobne, dlaczego? 

Misja katolicka i parafia Oyo, gdzie od przeszło trzydziestu lat pracują tarnowscy fideidoniści i siostry józefitki, w swojej historii i rozwoju przechodziła ewolucję i zmiany. Na skutek tego, na ogromnym terytorium po obydwu stronach rzeki Alimy, istnieją obecnie trzy parafie z licznymi kaplicami i wspólnotami.
 
Krótki rys historyczny dla przypomnienia 
 
Pierwotna misja została założona w 1899 roku przez francuskich misjonarzy Ducha św. (spirytynów), pod przywództwem biskupa Prospera Augouard’a. Pochodzący z Poitier fundator misji nadał jej tytuł świętej Radegondy, której życie w VI wieku a także śmierć i grób związane są właśnie z tym miastem i regionem Francji.
 
W latach 1908 – 1948, na skutek pożaru (od pioruna) i różnych trudności, misja św. Radegondy miała swoje centrum w sąsiedniej, oddalonej o prawie 100 km, misji w Boundji, prowadzonej również przez francuskich spirytynów.
 
W roku 1948 został wyświęcony na kapłana ksiądz Benoit Gassongo, pochodzący z terenu misji św. Radegondy. On też został skierowany do przywrócenia życia w dawnej misji nad Alimą i do zdynamizowania ewangelizacji przez założenie katolickiej szkoły misyjnej, jak również zakładanie wspólnot, kaplic i szkół misyjnych w innych miejscach na terenie tej parafii. Pomagali mu w tym zarówno misjonarze spirytyni, (np. legendarny „père Adolf Jeanjean”) a także rodzimi księża – bardzo wtedy nieliczni, a wśród nich ks. Jerzy Singha, późniejszy biskup.
 
Ta praca ewangelizacyjna, trudna ze względu na ogromny teren, brak personelu i brak środków transportu, ale jednak dynamiczna, przyniosła pewne efekty w postaci licznych chrztów, małżeństw i alfabetyzacji. Szkoła św. Radegondy stała się znana na szerokim terenie i wychowała wielu młodych (wśród nich i takich, którzy zajmują obecnie wysokie stanowiska).
 
Ze względu na zmieniającą się koniunkturę terytorialno-socjalną i masową migrację ludności z wiosek do Oyo (które na początku lat 60-ych zaczęło stawać się centrum administracyjnym), ówczesny proboszcz ks. B. Gassongo, tu właśnie w Oyo nad Alimą, założył nową misję i parafię z nowo wybudowanym kościołem pod wezwaniem Wniebowzięcia Matki Bożej. Erygowanie nowej parafii miało miejsce w 1963 r.
 
W tym też czasie (1963 r.) doszło do wyzwolenia spod kolonializmu Francji (Święto Wyzwolenia obchodzone jest co roku 15 sierpnia). Natomiast w 1965 r. nastąpiło upaństwowienie szkół misyjnych, co było spowodowane przez zaistniały reżim marksistowski.
 
Dotychczasowy proboszcz ks. B. Gassongo został biskupem pomocniczym nowo utworzonej diecezji Fort-Rousset (obecnie diecezja Wando) gdzie pierwszym ordynariuszem był spirytyn bp Emil Verille. Misja i parafia Oyo przez kilka lat prowadzona była raczej prowizorycznie przez księży kongijskich. 
 
Przybycie polskich misjonarzy 
 
Na początku lat 70. ordynariuszem diecezji Owando został wspomniany już biskup Jerzy  Singha (jako neoprezbiter pracował w misji św. Radegondy w latach 1956 – 1958). Z powodu braku księży w swojej diecezji, nowy biskup Owando poprosił ordynariusza diecezji tarnowskiej ks. bpa Jerzego Ablewicza o przysłanie księży i sióstr zakonnych. Odpowiedź była pozytywna i jakby nawet wyprzedzająca „ducha ówczesnego czasu” w Kościele polskim.
 
W 1973 roku przybyli do Kongo i do Oyo pierwsi fideidoniści – księża z diecezji tarnowskiej; byli oni wspierani przez misjonarzy świeckich z Francji i z Polski.
 
W 1975 roku dotarły z Polski siostry józefitki i rozpoczęły swoją misję właśnie w Oyo. Owocem współpracy księży, sióstr zakonnych i misjonarzy świeckich było stworzenie struktur dla ewangelizacji przez zakładanie nowych wspólnot wioskowych, budowanie kaplic i ośrodków katechetyczno – wychowawczych oraz realizowanie akcji charytatywnych i socjalnych.
 
Rzeczywistość współczesna 
 
Od 1989 roku nowym biskupem Owando jest obecny ordynariusz tej diecezji ks. bp Ernest Kombo SJ. W 1999 roku misja i parafia Oyo przeżywała jubileusz 100-u lecia ewangelizacji. Przygotowaniem do tego wydarzenia było powiększenie kościoła parafialnego. Na nowo wybudowanej wieży radośnie zabrzmiały dzwony jubileuszowe – dar Kościoła tarnowskiego. Jako votum 100-lecia ewangelizacji na terenie parafii Oyo była uroczysta celebracja sakramentu bierzmowania, udzielonego dla stu chrześcijan przybyłych do Oyo z wielu wspólnot – wiosek. Przy tej też okazji jedna z pierwszych sióstr józefitek pochodzenia afrykańskiego – s. Maria Goretti złożyła śluby wieczyste. Również córka prezydenta Kongo przyjęła chrzest i zawarła sakrament małżeństwa.
 
Na przełomie wieku XX i XXI misja Oyo zaangażowała się w struktury edukacji . Celem tego jest wsparcie będących w kryzysie szkół państwowych, mając równocześnie na względzie dzieło ewangelizacji. Otóż dzięki determinacji sióstr józefitek, zaczęło się od założenia przedszkola pod wezwaniem św. Józefa. Zaś kontynuacją jest misyjna szkoła podstawowa „Ecole Catholique”, która zaczęła funkcjonować w 2001 roku. Nosi ona imię św. Radegondy w nawiązaniu do szkoły misyjnej na terenie pierwotnej misji. Ta szkoła jest prowadzona również przez siostry józefitki w kooperacji z personelem świeckim i cieszy się obecnie opinią najlepszej szkoły w Oyo.
 
Dzieło edukacji w szkole misyjnej, w powiązaniu z katechizacją i ewangelizacją, zostało rozpoczęte i realizuje się na skutek potrzeby czasu, a także na skutek próśb ze strony rodziców i społeczeństwa. Jest to również przejawem dobrej woli i zaangażowania się Kościoła dla tej sprawy, w diecezji Owando i w całym Kongo. Zaś budowa szkoły i wyposażenie budynków zrealizowane są dzięki wielkiej pomocy Kościoła tarnowskiego, a zwłaszcza dzięki akcji kolędników misyjnych naszej diecezji. Obecnie, dla kontynuacji programu szkoły podstawowej (jak to było przewidziane wcześniej), rozpoczynamy edukację na poziomie gimnazjum misyjnego, realizując równocześnie budowę i wyposażenie odpowiednich budynków i sal. Do tego potrzebne są jednak również odpowiednie środki. 
 
Wielka Misja Oyo dzielona na drobne 
 
Są jeszcze inne znaki zmian zachodzących w Kościele kongijskim, w diecezji Owando i na terenie naszej misji – parafii Oyo. Dzięki Bogu jest tu coraz więcej powołań kapłańskich i zakonnych. Co roku święceni są nowi księża i dołączają uformowane siostry zakonne, aby wesprzeć i kontynuować akcję duszpastersko – katechetyczną, edukacyjną i charytatywno – socjalną, w ogólnym kontekście dzieła ewangelizacji.
 
Dzięki temu tworzone są nowe parafie. Przykładem może być właśnie wielka misja Oyo. Jej pierwotny obszar przekraczał 10.000 kilometrów kwadratowych(jest to obszar porównywalny z terytorium diecezji tarnowskiej). W roku 2001, na prawobrzeżnej części rzeki Alima, odłączonej od Oyo, została erygowana parafia Ollombo pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła. Ma ona już własnego proboszcza wspomaganego przez wspólnotę braci zakonnych „Serviteurs de Cana”.
 
Dnia 7 listopada 2004 roku, na wyodrębnionym terenie dawnej parafii Oyo, została erygowana  kolejna parafia – Tchikapika, z pięknym nowym kościołem pod wezwaniem Matki Bożej Fatimskiej.
 
I tutaj właśnie mamy ewenement, na który warto zwrócić uwagę. Otóż ta parafia nie powstałaby tak szybko gdyby nie zaistniała dobroczynna akcja fundacyjna w postaci domu mieszkalnego, a następnie wspomnianej już świątyni, wraz z kompletnym wyposażeniem – i kościoła i domu….
 
Owym dobrodziejem – fundatorem nowej parafii Tchikapika  jest wywodzący się stąd Mr Albert Ngondo i jego ślubna małżonka Giselle – wzorowi katolicy, a przy tym bogaci oraz hojni dla Boga i Kościoła. Za to świadectwo wiary należy się państwu Ngondo wielkie uznanie, wyrażone już zresztą przez Ojca Świętego Benedykta XVI za pośrednictwem nuncjusza apostolskiego w Kongo i ordynariusza diecezji Owando. Ten dar dla Kościoła jest chlubą dla diecezji i radością dla miejscowej ludności. Ma też siłę świadectwa dla innych, siłę motywacji i dopingu na drodze wiary. Przykładem tego jest 20 małżeństw katolickich – wspólnie celebrowanych w Tchikapika z okazji ostatniego odpustu Matki Bożej Fatimskiej, w dniu 13 maja 2007 r. W środowisku, gdzie małżeństwa sakramentalne są raczej rzadkością, było to wydarzenie wielkie i „bez precedensu”….
 
Natomiast w młodej parafii Ollombo, również z okazji ostatniego odpustu świętych Piotra i Pawła, odbyły się święcenia kapłańskie, dając Kościołowi 5 nowych kapłanów i 3 diakonów. Jeden z nowo wyświęconych, ks. Urban Ikonga jest obecnie wikariuszem w naszej (znacznie pomniejszonej) parafii Oyo.
 
Za wszystko co dobre i pozytywne, za wszystkie dobrodziejstwa i dary, za wszystkich dobrodziejów i współpracowników w dziele ewangelizacji – Bogu niech będą dzięki!
 
Dla Was wszystkich: rodacy z diecezji tarnowskiej, rodacy z mojej rodzinnej parafii Tylmanowa, kolędnicy misyjni, grupy i dzieła misyjne - pragnę przesłać, wraz z dziećmi ze szkoły misyjnej i całą parafią Oyo oraz całym Kościołem kongijskim, wyrazy uznania, szacunku i wdzięczności.
 
Przyjmijcie ode mnie i od nas wszystkich serdeczne i braterskie pozdrowienie – „Mbote mingi”!
 
ks. Józef Piszczek 
Kongo-Brazzaville 
 
Oyo – Tylmanowa, W dniu święta patronalnego w Oyo oraz święta niepodległości Konga, 15 sierpnia 2007 roku. 
Głoście Ewangelię 2 (2008), s. 48-51.